Ney

Ney Enstrüman

Türk Tasavvufu ile özdeşleşen ney, üflemeli bir çalgıdır. Bilinen en eski kullanımlarından biri olan ve hepimizin okul yıllarından hatırlayacağı Kaşgarlı Mahmut’un Divân-ı Lügati't-Türk adlı Türk kültür ve dilini anlatan eserindedir. Sagu adı verilen ve kahraman erler için düzenlenen, ölüm, erdem ve acıları anlatan törenlerde kullanıldığı, bu eserde aktarılmıştır. Ney enstrüman çeşitleri içerisinde üflemesinin büyük bir ustalık gerektirmesi ile de ünlüdür. Zamanla Klasik Türk Mûsikisi ve Tasavvuf Mûsikisi’nin önemli sazlarından biri haline gelen ney, günümüzde hala müzik severlerin ilgisini çekiyor.

Hem dinlemesi hem üflemesi bir hayli keyifli olan ney, birçok çeşidi ile ÇiçekSepeti’nde! Ney fiyatları, ney çeşitleri ve çok daha fazla bilgi için ciceksepeti.com ve ÇiçekSepeti mobil uygulamasını ziyaret ederek ürünleri incelemeniz yeterli!

Ney Çeşitleri

Genel olarak, uzunluklarına ve dolayısıyla tınlarına göre 18 farklı ney türü sayılabiliyor. Bununla birlikte dünya çapında oldukça popüler olan piccolo neyleri de işin için katacak olursak, piyasada 20 çeşit ney bulunduğunu söylemek mümkün. Birkaç ney çeşidini sıralayacak olursak:

• Kız nısfiye ney, kız mabeyn nısfiye ney, bolahenk nısfiye ney, süpürde ney, kız ney, şah ney, davud ney gibi çeşitlerden bahsedebiliriz.

Neyler boyları uzadıkça sesleri kalınlaşacak kısaldıkça da uzayacaktır. Kamışın çapı ise boya etki eden diğer bir unsurdur. Örneğin iki kız neyden çapı daha büyük olan diğerinden 1 - 2 cm daha kısa olmaktadır. Bu durum neyin içerisindeki hacimle ilgilidir. Neyleri boylarına göre sıralamak istersek:

• Uzun neyler: En uzun ney olan bolahenk ile Mansur-şah maybeyn ney arasında kalan neylerdir. Sesleri kalın ve toktur, uzun oldukları için tutmak zordur. Uzun boylu ve de kol boyu da uzun olanlara tavsiye edilir. Neye yeni başlayacak olanlara uygun değildir.
• Orta boy neyler: Mansur ve Bolahenk nısfiye neylerin arasında kalan neyler için orta boy ifadesi kullanılır. özellikle Kız ney, neye yeni başlayacaklar için en ideal neydir. Ney kurslarında vs. genel olarak kullanılan ney ve akord kız ney ve kız ney akordudur. Şayet boyunuz uzunsa mansur neyle de başlayabilirsiniz. Eğer kız neyi tutmada zorlanıyorsanız da yıldız ve müstahsen neyle de başlayabilirsiniz. Mansur, kız, yıldız, müstahsen, süpürde ve bolahenk nisfi·ye bu kategoriye girer.
• Nisfi·ye (kisa) neyler: Genellikle başparesiz yapılan (istenildiği takdirde başpareli de yapılabilir) kısa dolayısıyle tiz sesli neylerdir. Akortlu ve temiz üflemek gayet zordur. Neye yeni başlayacak olanlara uygun değildir. Fa, fa, di·yez, sol, la ve si· gibi çeşitler bu kapsama girer.
• Mabeyn (ara tondaki) neyler: Mabeyn neyler ana seslerin aralarında kalan bemol ve diyezlere denk gelen akorttaki neylerdir. Büyükten küçüğe doğru sıralamak gerekirse; Davud - şah mabeyni, şah - mansur mabeyni, kız mansur mabeyni şeklinde sıralanabilir.

Ney Çeşitlerine Göre Çalabileceğiniz Müzik Tarzları

En küçük ney olan kız nısfiye ney, 350 mm uzunluğuna sahip. Tonu ise porte üstü si perdesi. Kız nısfiye ney genel olarak fantezi müzikte ya da Türk Halk Müziği’nde tercih ediliyor. Bir büyüğü olan kız mabeyn nısfiye ney ise 375 mm uzunluğuyla porte üstü si perdesi tonuna sahip. Arap camiasında yoğun olarak kullanılan şah nısfiye neyin uzunluğu 435 mm ve tonu porte üstü sol perdesi. Diğerlerinden farklı olarak klasik formda üflenebilen bolahenk nısfiye ney 500 mm uzunluğa sahip ve tonu 4. aralıktaki mi perdesi. Özellikle bu neye Tasavvuf Müziği icralarında sıkça rastlayabilirsiniz. Klasik formda üflenebilen bir diğer ney çeşidi ise süpürde ney. Tonu 4. çizgideki re perdesi olan süpürde ney, 600 mm uzunluğunda. Müstahzen ney ise genellikle türkü formundaki eserlerin icralarında tercih ediliyor. Yaygın olarak üflenen kız ney, 700 mm uzunluğuna sahip ve bu ney ile klasik formdaki eserler icra edilebiliyor. Üflemesi oldukça zor olan ve 875 mm uzunluğunda olan şah ney, özellikle ney üflemeye yeni başlayacak kişiler için tavsiye edilmiyor. Ancak bu ney dem sesler için çok faydalı oluyor. Aynı özellikler ile fayda sahip ve 100 mm daha uzun olan davud ney ise kişisel ney çalışmaları için performans artırıcı özellik taşıyor. En yoğun olarak kullanılan neyler ise; bolahenk nısfiye, müstahsen, süpürde, kız ney, mansur ney ve yıldız oluyor.

Ney Fiyatları ve Dikkat Edilecek Özellikler

Ney enstrüman çeşitleri içerisinde öğrenmesi zor bir çalgı olarak bilinse de, düzenli pratiklerle herkes tarafından öğrenilebiliyor. Bu enstrüman için güçlü bir nefese sahip olmaktan ziyade nefesi kontrol edebilmek önem taşıyor. Ney en otantik versiyonuyla su kamışı ve manda boynuzu başpareden yapılıyor. Boynuz başpareler, hem zahmetli şekilde yapılır hem pahalı oluyor hem de çabuk kırılabiliyor. Aynı zamanda boynuz başpare soğuktan ve sıcaktan çok kolay bir şekilde etkilenebiliyor. Ney alırken bu özelliklere dikkat ederek seçim yapmanızda yarar var. Sert plastikten üretilen neyler ise ney fiyatları açısından daha ulaşılabilir alternatifler yaratıyor. Ney müzik aleti kategorisinde aradığınız tüm modelleri ÇiçekSepeti’nde, online alışverişe özel indirimlerle bulabilirsiniz!