Müteşabih Nasların Tevilinde Ölçü

Tercümesini yaptığımız İlcâmü’l-‘Avâm ‘an ‘İlmi’l-Kelâm adlı bu risale, İmam Gazzâlî (Rahimehullâh) (v. ; 505/1111) tarafından, vefatından kısa bir müddet önce müteşâbihât konusunda kaleme alınan son derece önemli bir eserdir. ; Gazzâlî (Rahimehullâh), bu risalede avamın müteşâbih lafızların manalarını araştırmaya teşebbüs etmesinin son derece tehlikeli olduğunu, hatta bazı bedenî günahlarla meşgul olmanın bu konuyla ilgilenmekten daha az zararı olduğunu vurgulamaktadır. ; Bu konuda avamın inanması ve yapması gerekenleri açıklamakla beraber, okuyucuyu ikna eden naklî ve aklî delilleri serdederek ehil olmayan kimselerin bu mesele ile meşgul olmamaları gerektiğini ifade etmiştir. ; Ayrıca âlimlerin bu hususta kendilerine yöneltilen sorulara karşı insanları, ibadet ve şer‘î ilimleri öğrenmek gibi daha faydalı işlere yönlendirmesi gerektiğini beyan etmiştir. ; Bu risalenin en önemli özelliklerinden biri de sahâbe ve tâbiînden müteşekkil selef-i sâlihin’in bu husustaki görüş ve menheclerini açıklamasıdır. ; Selef büyüklerinin gitmiş oldukları yolun en salim yol olduğuna ve müteahhir ehl-i sünnet âlimlerinin bu mesele ile meşgul olmalarının sebebinin Mu‘tezile, Mücessime ve benzeri sapık fırkaların yapmış oldukları batıl tevillere karşı cevap niteliği taşıyan sahih/doğru yorumlar getirme zorunluluğu olduğu hususunda herhangi bir tartışmaya imkân bırakmamıştır.;