Semerkant - Amin Maalouf

25 Şubat 1949 tarihinde Lübnan'da hayata gözlerini açan Amin Maalouf, kitapları ile Dünya Edebiyatı raflarının ilk sıralarında yer alıyor. Yazar, tarihi olayları fantastik bir dille anlattığı romanları ile tüm dünyada ilgiyle okunuyor. Maalouf, romanlarında Orta Doğu, Afrika ve Akdeniz bölgelerini yalın ve akıcı dili, sürükleyici kurgusu ve kendine özgü anlatımı ile okurları ile buluşturuyor. 1988 yılında yayımlanan ve yayımlandıktan sonra bir çok dile çevrilen Semerkant, içi içe geçmiş iki farklı öyküsü ve masalsı dili ile büyük beğeni topluyor.

Lübnan'ın Beyrut şehrinde doğan Amin Maalouf, ilk ve orta öğretimini Cizvit okullarında, üniversite eğitimini ise Beyrut'ta bulunan Fransız Üniversitesi'nde tamamladı. Üniversite eğitimi ekonomi ve sosyoloji alanları üzerine olan yazar, Katolik bir Arap olan ve yazarlık, gazetecilik ve öğretmenlik yapan babası gibi gazeteciliğe merak sardı. Henüz 22 yaşındayken Beyrut'ta yerel bir gazetede hem yazarlık hem de yöneticilik yapmaya başladı. Yazar, gazetecilik yaparken, Etiyopya, Bangladeş, Yemen, Kenya, Hindistan gibi bir çok ülkeyi görme fırsatı buldu. Ancak, 1975 yılında Beyrut'ta başlayan iç savaş, yazarı eşiyle birlikte şehirden ayrılmaya zorladı. Maalouf, 1976 yılında Fransa'ya yerleşti ve gazetecilik mesleğine burada da devam etti.

Farklı etnik kökten gelen insanların yaşamlarını, tarihi gerçeklerle bir araya getiren Maalouf'un Arapların Gözüyle Haçlı Seferleri adlı ilk çalışması, yayımlandığında tüm dünyanın ilgisini çekti. Yazar, 1983 yılında raflarda yerini alan kitabında, Doğu-Batı çatışmasını bu çatışmanın ortasında kalmış kişilerin gözünden anlattı. 1986 yılında yayımlanan ve yazarın ilk romanı olarak bilinen Afrikalı Leo ise, kurgusu ile milyonlarca kişiye ulaştı. Yazar, dünyanın birçok yerinde ses getiren romanı sayesinde, Fransız-Arap Dostluk Ödülü'ne layık bulundu. Bu başarı, 1988 yılında yayımlanan Semerkant ve 1993 yılında tamamlanan Tanios Kayası ile devam etti. Yüzüncü Ad, Doğu'dan Uzakta, Beatrice'ten Sonra Birinci Yüzyıl adlı romanlar da büyük ilgiyle okunan eserler arasında yer aldı. Ayrıca yazar, romanları dışında Ölümcül Kimlikler, Çivisi Çıkmış Dünya adlı deneme kitapları ve Uzaktan Aşk adlı libretto ile de okuyucuları ile buluştu.

Semerkant, Ömer Hayyam'ın yaşamı ve Benjamin'in Ömer Hayyam'ı anlama macerasını anlatıyor. İki farklı hayatı bir araya getiren romanda Benjamin ve Şirin, Ömer Hayyam'ın rubailerine ulaşmaya ve hayatına dokunmaya çalışıyor. Amin Maalouf, olay örgüsünü Semerkant'ta başlatıyor ve Titanik'in batışıyla bitiriyor. Ömer Hayyam'ın rubailerine ve dönemin sultanlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı ilk kısımdan sonra, ikinci kısım Benjamin ve Şirin'in samimi aşkını ve birlikte rubailere ulaşma çabalarını konu alıyor.

Hayyam, Semerkant'ta işlediği bir şuç nedeniyle Kadı'nın huzuruna çıkıyor ancak Kadı önceden tanıdığı Hayyam'a ceza vermiyor ve şiirlerini yazması için bir defter hediye ediyor. Hayyam ise bu deftere rubailerini yazmaya başlıyor. Öykü, Selçuklu Devleti'nin veziri Nizamülmülk ile tanışmak için yola çıkan Hayyam'ın yolculuğu sırasında Hasan Sabbah'la tanışması ile devam ediyor. Vezirin kendisine yaptığı casusluk teklifini kabul etmeyen Hayyam, bu görev için Hasan Sabbah'ı öneriyor. Ancak vezirin teklifini kendi çıkarı için kullanan Sabbah, Sultan Melikşah tarafından sürgün ediliyor. Hasan Sabbah, sürgünden kurtularak Acem halkını çıkarları için kışkırtmaya başlıyor ve böylece kendine inanan kişileri başkalarını öldürmeye programlı fedailer haline getiriyor. Hayyam, hayatı boyunca bu olanlardan büyük huzursuzluk duyuyor.

Hayyam'ın "Rubaiyat" adını verdiği el yazmaları, belli bir zaman sonra tekrar ortaya çıkıyor ve Ömer Hayyam hayranı bir ailenin çocuğu olan Benjamin'in dikkatini çekiyor. Doğduğunda ailesinin ikinci isim olarak kendisine Omar adını verdiği Benjamin, Rubaiyat'ın peşine düşüyor. Benjamin, önce İstanbul'a, buradan da İran'a gidiyor ve İran'da Şah'ın torunu Şirin'e aşık olarak arayışına Şirin'le birlikte devam ediyor. Sonunda Rubailere ulaşan kahramanlar, Amerika'ya geçmek için Titanic'e biniyor.

Amin Maalouf kitapları ile Doğu-Batı kültürü arasındaki çatışmaları, en yalın haliyle kişilerin gözünden kaleme alıyor. Yazar, romanlarını tarihsel gerçeklerle harmanlayarak sürükleyici bir kurguyla sunuyor. Yayımlandığı yıldan bu yana bir çok dile çevrilen ve dünya edebiyatı raflarında en ön sıralarda yer almaya devam eden Semerkant - Amin Maalouf iç içe geçmiş iki farklı öyküsü ile tüm dünyada ilgiyle okunuyor.