Evliya Tezkereleri - Karton Kapak - Feridüddin Attar

Evliya Tezkereleri - Karton Kapak - Feridüddin Attar

Ürün Özellikleri :

• Yayınevi : Kabalcı Yayınevi
• Kapak Kalitesi : Karton Kapak
• Sayfa Kalitesi : İthal Kağıt 2.Hamur
• Sayfa Sayısı : 783
• Ebat : 16 X 24 cm
• Ağırlık : 820 gr

ÖNSÖZ

Rahmeti çok, lütfü bol Allah’ın adıyla ...

Hamd olsun Mevlâya,

Selam olsun Muhammed Mustafa’ya

Milli duyuş, inanış ve düşünüş biçiminin oluşumunda, böylece milli yapı ve karakterin vücut bulmasında etkili olan ana kaynakların ve temel eserlerin tercüme edilip yeni kuşaklara tanıtılması, fikir ve inanç tarihimiz açısından olduğu kadar, içinde yaşadığımız toplu¬mun şu anki düşünce ve inanç yapısı bakımından da büyük önem taşır. Milletinin inanış, düşünüş ve duyuş üslûbunu, toplumsal bir varlık olarak yapısını, bu yapının belli başlı nitelik, özellik ve tezahürlerini tanımak isteyenlerin, milli yapının oluşmasında uzun yüzyıl¬lar etkili olmuş klasik eserleri dikkatle incelemeleri gerekir. Bu gereksinimi karşılamak ve daha önce yapılan çalışmalara ek olmak üzere biz de Kuşeyrî’nin Risale'sini, Kelâbâzî’nin Taarruf’unu ve Hucvirî’nin Keşfu’l-Mahcûb’unu tercüme ettik. Tasavvuf akımının İslam öğreti ve ilimlerdeki durumunu, İslam toplumu ve düşüncesi üzerindeki etkisini göstermek için de îbn Haldûn’un İslam tasavvufuyla ilgili ciddi bir eleştiri ve genel bir değerlendirme olan Şifâu’s-Sail’im tercüme ettik.

Kelâbâzî, Kuşeyrî ve Hucvirî’nin sözü edilen eserleri Sünni tasavvufunun Hicri 6 / miladi 12. yüzyıla kadar olan seyri hakkında tam ve doğru bir fikir verir. Sünni tasavvufunun ilk beş yüzyıllık seyrini ve gelişme tarzını takip etmek için temel eserler ve ana kay¬naklar bu kitaplardır. Serrâc’m el-Luma’stnda, Ebû Tâlib Mekkî’nin Kûtu’l-Kulûb unda ve Gazzalî’nin Ihyâu Ulûmi’d-Dîn’inde anlatılan tasavvuf, sözü edilen eserlerde ifade edilen tasavvufun tıpkısıdır. Ancak adı geçen yazarlar o sıralarda yeni yeni yapılanan tasavvuf akımının zahiri ilimlere zıt düşmediğini ve şeriat hükümleriyle çelişmediğini göstermek, böylece yeni bir hareket olan tasavvuf karşısında dindar birey ve zümrelerde görülen ürkekliği ve çekingenliği gidermek, tepkileri yumuşatarak muhalefeti ortadan kaldırmak için olabildiğince ihtiyatlı bir dil kullanmayı tercih etmişler ve dikkatli davranmayı maslahata uygun bulmuşlardı. Böyle olunca da tasavvufî kavrayışları üstü kapalı ve hayli bulanık ifadelerle anlatmışlardı. Bu da

zaten anlaşılması kolay olmayan mistik inançların ve tasavvufî meselelerin zor anlaşılmasına yol açıyordu. Oysa kitaplarda üstü kapalı ifadelerle anlatılan konular sûfiler arasında açık seçik bir biçimde konuşulmaktaydı. Attâr zamanında zahir ehlinin ve şeriat ehlinin tasavvufa gösterdikleri şiddetli tepki hayli yumu¬

şadığından, tasavvufî kavrayışları ve meseleleri daha açık bir biçimde ortaya koyma imkânı doğmuştu. Attâr Evliya Tezkirelerimde işte bunu yapmış ve daha önce var olan tasav- vufî kavrayışları daha açık ifade ederek daha iyi ve daha doğru anlaşılmalarım sağlamış¬tır. Evliya Tezkirelerimde biçimlenen bu tasavvuf anlayışı Mevlânâ ve ondan sonraki mu¬tasavvıflarda gelişerek devam etmiş, özünü aynen koruyarak türlü türlü ifadelere bürünmüştür.

Evliya Tezkirelerimdeki tasavvuf anlayışı soyut, teorik ve felsefi değildir; fakat biçimci, akılcı, zahirci ve nascı da değildir; olabildiğince somut ve serbesttir. E;vliya Tezkirelerimdeki mistik duyuş ve düşünüş tarzı panteizme oldukça yaklaşmışsa da hiçbir zaman ona dönüşmemiş, daima yalınlığını, açıklığını, anlaşılırlığmı ve çekiciliğini korumuştur. Bu nitelikleri olduğundan Evliya Tezkirelerimdeki tasavvuf geniş halk yığınları, özellikle çoğu okuma yazma bilmeyen tarikat mensuplarınca büyük bir ilgiyle karşılanmış, benimsenmiş, sevilmiş, yaşanmış ve yaşatılmıştır. Çin’den Adriyatik sahillerine kadar uzanan geniş top¬raklarda yaşayan Türk kavimler, Evliya Tezkirelerimdeki tasavvuf anlayışını hem aslından hem de Uygur ve Anadolu Türkçesine yapılan tercümelerden okumuş ve öğrenmiştir. Türkçe yazılan manzum ve nesir eserlerdeki kavrayışların çoğunu Evliya Tezkirelerimde aynen bulmak mümkündür. Evliya Tezkirelerimdeki tasavvufî ve ahlaki bilgiler genellikle menkıbelerle ve düzgün bir biçimde ifade edilmiştir. Dolayısıyla Evliya Tezkireleri menkıbe yönünden yukarıda değinilen eserlerin hepsinden daha zengindir. Daha sonraki yüzyıllarda bile bu kadar bol menkıbe içeren tabakât ve tasavvuf kitabı yazılmamıştır. Bu bakımdan Yâfi’î’nin Ravzu’r-Reyâhîn'inden üstündür.

Evliya Tezkirelerimde ırk ve inanç farkı gözetmeyen engin bir insan sevgisi, derin bir dinsel hoşgörü vardır. İnsanlığın gösterdiği farklı tezahürler bir yana bırakılarak, bütün insanlarda bir ve aynı olan öz ve cevher üzerinde ısrarla durulmuştur. Kısacası yetmişiki- buçuk millete aynı gözle bakılmıştır.

Evliya Tezkireleri bir çeşit tasavvufî ve ahlaki bilgiler ansiklopedisidir. İslam tasavvu¬funun ve tasavvûfi ahlakın hemen hemen bütün meseleleri açık bir dille ve birçok tekrarla kesin bir biçimde ortaya konulmuştur. Yapılacak araştırma ve değerlendirmelerde Evliya Tezkirelerimdeki bilgilere dayanmak çok yerinde olacaktır.

Bildiğim kadarıyla hiçbir dilde Evliya Tezkireleri’nin eksiksiz bir tercümesi yoktur. Milli kültürümüzü ve dinsel hayatımızı çok yakından ilgilendiren bu önemli eserin eksiksiz tercümesinin bize nasip olmasını Hak Teâlâ’nın hakkımızdaki bir lütfü sayıyor, bundan memnun oluyor, bunun şükranesi olmak üzere bu diziye yeni eserler eklemek için yapaca¬ğımız çalışmalarda başarılı kılmasını yüce Mevlâdan niyaz ediyorum.

Süleyman Uludağ 1 o Mayıs 1984, Bursa

İÇİNDEKİLER

Önsöz, 9

Giriş: Attâr’m Hayatı, Eserleri, Fikirleri, 11

Yazarın Önsözü, 45

CAFER-İ SÂDIK BİN MUHAMMED 51

VEYSEL KARANI 57

HAŞAN BASRÎ 65

MÂLİK BİN DİNÂR 80

MUHAMMED BİN VASİ 86

HABÎB-İ ACEMİ 88

EBÛ HÂZIM MEKKÎ 94

UTBE BİN GULÂM 96

RÂBİATU ’ L-ADEVİYE 98

FUDAYL BİN İYÂZ 112

İBRAHİM BİN EDHEM 126

BİŞR-İ HAFİ 146

ZÜNNÛN-I MISRÎ 154

BÂYEZİD-İ BİSTÂMÎ 171

ABDULLAH BİN MÜBÂREK 210

SÜFYÂN-I SEVRÎ 219

EBÛ ALİ ŞAKÎK 228

EBÛ HANÎFE 235

İMAM AZAM ŞÂFİÎ MUTTALİBÎ 242

İMAM AHMED BİN HANBEL 248

DÂVÛD-İ TÂÎ 253

HÂRİS BİN MUHÂSİBÎ 259

EBÛ SÜLEYMAN DARÂNÎ 264

İBN SEMMÂK 273

MUHAMMED BİN EŞLEM TÛSÎ 275

AHMED BİN HARB 277

HÂTEM-İ ÂSAMM 281

SEHL BİN ABDULLAH TÜSTERÎ 289

MA’RÛF-I KERHÎ 305

SERÎ-İ SAKATI 310

FETH MEVSİLÎ 321

AHMED HAVÂRÎ 324

AHMED BİN HADRAVEYH 327

EBÛ TÜRAB NAHŞEBÎ 334

YAHYA BİN MUÂZ 339

ŞÂH ŞUCÂ' KİRMÂNÎ 353

YUSUF BİN HÜSEYN 357

EBÛ HAFS HADDÂD 363

HAMDÛN KASSÂR 372

MANSUR BİN AMMAR 376

AHMED BİN ASIM ANTÂKÎ 380

ABDULLAH BİN HUBEYK 383

CÜNEYD-İ BAĞDÂDÎ 385

AMR BİN OSMAN MEKKÎ 416

EBÛ SAİD HARRÂZ 420

EBÛ HÜSEYN NÛRÎ 426

EBÛ OSMAN HÎRÎ 435

EBÛ MUHAMMED RÜVEYM 443

İBN ATÂ 446

EBÛ ABDULLAH İBN CELLÂ 454

İBRAHİM RAKKÎ 456

YÛSUF BİN ESBÂT 458

EBÛ YA’KUB İSHAK NEHRECORÎ 462

SEMNÛN MUHÎB 465

EBÛ MUHAMMED MURTA’İŞ 469

EBÛ ABDULLAH MUHAMMED FAZL 472

EBÛ HAŞAN BÛŞENCÎ 474

MUHAMMED BİN ALİ TİRMİZÎ 476

EBÛ BEKİR VERRÂK 485

ABDULLAH İBN MÜNÂZİL 490

ALİ BİN İSFAHÂNÎ 493

HAYRU’N-NESSÂC 495

EBÛ HAYR AKTA 498

EBÛ HAMZA HORASÂNÎ 500

AHMED BİN MESRÛK 503

EBÛ ABDULLAH TURÛĞBÂZÎ 505

EBÛ ABDULLAH MAĞRİBÎ 507

EBÛ ALİ CÜZCÂNÎ 509

EBÛ BEKİR KETTÂNÎ 511

EBÛ ABDULLAH MUHAMMED BİN HAFİF 516

EBÛ MUHAMMED CERÎRÎ 523

HÜSEYN BİN MANSUR 527

Zeyl, 537

İBRAHİM HAVVÂS 539

MÜMŞÂD DÎNEVERÎ 548

ŞEYH EBÛ BEKİR ŞİBLÎ 551

EBÛ NASR SERRÂC 573

EBÛ ABBÂS KASSÂB 575

EBÛ ALÎ DEKKÂK 579

ŞEYH EBÛ HAŞAN HARAKÂNÎ 592

ŞEYH İBRAHİM ŞEYBÂNI 641

EBÛ BEKİR SAYDÂLÂNÎ (TAMESTÂNÎ) 644

ŞEYH EBÛ HAMZA BAĞDADÎ 646

ŞEYH EBÛ AMR BİN NÜCEYD 650

ŞEYH EBÛ HAŞAN BİN SÂİ’ 653

ŞEYH EBÛ BEKİR VÂSITÎ 654

ŞEYH EBÛ ALİ SAKAFÎ 669

ŞEYH CAFER BİN MUHAMMED HULDÎ 672

ŞEYH ALİ RÛDBÂRÎ 675

ŞEYH EBÛ HAŞAN HUSRÎ 678

ŞEYH EBÛ İSHAK ŞEHRİYÂR KÂZERÛNÎ 681

EBÛ ABBÂS SEYYÂRÎ 692

EBÛ OSMAN MAĞRİBÎ 695

EBÛ KÂSIM NASRÂBADÎ 700

EVLİYA TEZKİRELERİ

EBÛ ABBÂS NİHÂVENDÎ 708

ŞEYH EBÛ SAİD EBÛ’L-HAYR 711

ŞEYH EBÛ FADL HAŞAN 724

İMAM MUHAMMED BÂKIR 727

Tasavvuf Terimleri, 729

İçindekiler Dizini, 753

Dizin, 755