Tergib Ve Terhib Hadislerle İslam

-6 CİLT-

İlk âyetini OKU emriyle inzal buyuran Yüce Rabbimize hamdederiz.

İnzal buyurulan âyetleri yaşayış ve sözleriyle açıklığa ka-vuşturup tatbik sahasına koyan ve bizlere nurlu İslâm yolunu açan Hz. Muhammed (s.a.v.)’e salât ve selam olsun.

İslâm Dini’nin başta gelen önemli kaynağı KUR’AN, İkinci-si ise HADİS’tir. İslâm’a hizmeti ön planda tutan yayınevimiz hadis alanında önemli bir eseri neşretmenin hasretini çekmek-teydi. Hadis kitapları arasında büyük özelliklere sahip yedi cilt-lik TERGİB VE TERHİB’i bu gün okuyucularımıza sunarken o hasret sona ermiş ve bahtiyarlığa ulaşmış bulunuyoruz. Tevfîkini bizlerden esirgemeyen Allah (c.c.)a hamd ve şükrümüz sonsuzdur.

Büyük hadis imamı Hafız el-Münziri TERGİB VE TERHİB’i arapça olarak telif etmiştir. Sekizyüz senedir İslâm aleminde ün yapan bu eser, okuyucuya İslâmî yaşayışı en cazip ve en do-yurucu bir üslûpla sunmaktadır. Hadisler bu hedefe yönelik olarak tanzim edilmiştir. Biz, eserin bu özelliğini dikkate alarak TERGİB VE TERHİB ünvanının altına HADİSLERLE İSL ve Acirc;M ünvanını da ilave ettik.

Türkçeye aktarılınca yedi cilt olan eser, Arapça orijinalinde dört cilttir. Eseri son derece itina ile Türkçemize çeviren ilmi heyete ve baskıya hazırlanışmda emeği geçen diğer zevâta şük-ran borçluyuz.

in okuyucularımıza en yararlı şekilde faydalı olmasını dileriz. Tevfık Allah’tandır.

Allahu Taâlâ İslâm Dinini beşeriyete Kur’an’la tebliğ etti. Kur’an-ı Kerîm, insanlık aleminin hem dünya hayatını hem âhiret hayatını en mükemmel şekilde tanzim eden hak kitaptır. Dolayısiyle, bütün problemlerini Kur’an’la çözümlemeye çalışınak her mü’minin hakkı ve vazifesidir. Ancak, burada karşımıza bir güçlük çık-maktadır ki o da, Kur’an-ı Kerim’de meselelerin detaylarma inilme-den özet halinde beyan buyurulmuş olmasıdır.

Allahu Taâlâ, Resul-i Ekrem’ine Kur’an’ı inzal buyururken âyet-leri son derece veciz ve öz olarak indirmiş, bu âyetlerin açıklanma-sını ve tatbike konulmasını resulüne havale etmiştir. Bir âyet-i ke-rimesinde resulüne hitaben: ve laquo;Sana da insanlara indirileni açıklayasm diye Kur’an’ı indirdik ve raquo; buyurmaktadır. Şu halde; Kur’an-ı Kerim’den tam istifade edebilmemiz için önce Resulullah (s.a.v.)’a baş vurmamız, onun açıklamalarına kulak vermemiz, yaşantılarını örnek almamız gerekiyor. Yani, îslâm prensiplerinin inceliklerine vakıf ola-bilmemiz için Resulullah (s.a.v.)’ın hadislerini rehber edinmek şart-tır. Zira Kur’an’da beyan edilen îslâm prensipleri son derece veciz ve özet halindedir.

Meselâ, Yüce Rabbimiz Kur’an-ı Kerim’de namaz kılmamızı em-retmiş, rekâtlarını ve nasıl kılınacağını açıklamamıştır. Zekât ver-memizi emretmiş, hangi mallardan ne miktarda verileceğini beyan buyurmamıştır. Hac’cı farz kılmış, hac’cın menasikine dair bilgi vermemiştir. İnsanların sosyal hayatını tanzim eden birçok prensipler koymuş, tafsilatını Resulullah (s.a.v.)’a bırakmıştır.

İşte, bundan dolayıdır ki, Resulullah (s.a.v.)’ın hadisleri ve ya-şantısı, Kur’an’m anahtarı olarak önem kazanmıştır. Ve Hz. Muhammed (s.a.v.)’in İslâm prensiplerine açıklık getiren söz ve fiille-rine baş vurmadan Kur’an’dan hükümler çıkarmaya kalkışınamız son derece sakıncalıdır.

Bu husus büyük önem taşıdığı için İslâm bilginleri hadis ilmine geniş yer vermişler, önemle üzerinde durarak kıymetli eserler vücu-da getirmişlerdir. Bu eserlerden biri de Hafız el-Münzirî’nin ve laquo; Tergib ve Terhib ve raquo; adlı meşhur eseridir.

Hadis ilminin büyük imamlarından olan Hafız el-Münzirî, Pey-gamberimiz (s.a.v.)’in hemen hemen bütün hadislerini senetleriyle birlikte ezberlemiş olduğu için ve laquo;Hafız ve raquo; ünvanmı almıştır. dışında hadisle ilgili başka eserleri de vardır. İslâmî bihakkın yaşayan zahid ve mütteki bir zattı. Kur’an’dan sonra en önemli kaynağın hadisler olduğunu dikkate alarak kendini bu ilme vermişti. îslâmı bihakkm yaşamak isteyen her müslümanm fayda-lanması için bu eseri telif etmiştir. Nitekim Tergib ve Terhib’de İslâmî yaşayışın hadislerle en güzel şekilde tanzim edildiğini gö-rüyoruz. Kitabm ihtiva ettiği hadisler Kütüb-i Sitte ile birlikte di-ğer hadis kitapları da taranarak derlenmiş, konulara göre gurupla-ra ayrılmış ve her gurup kendi başlığı altında işlenmiştir.

Eserde hadislerin almdığı kitaplar ve senedlerinin dereceleri ile bu konuda hadis alimlerinin görüşlerine yer verilmiştir. Aynı zaman-da hadislerden çıkan fıkhî hükümler hakkında da bir neticeye va-rılmaya çalışılmış, zaman zaman ülemanın görüşleri zikredilmiştir. Eserin baş tarafında hadis ıstılahlarına dair bilgiler ve hadis ala-nında isim yapmış büyük imamların kısa hal tercümeleri vardır.

Esere şerh ve tâlik yapmış olan MustafaMuhammed Ammare, konuların açıklama ve izahmı yapmaya çalışırken, konularla ilgili gördüğü ayetleri de derleyip münasip yerlere yerleştirmiştir.

Biz eseri tercüme ederken şarihin açıklamalarına da önemle eğildik. Ancak, birçok yerde konular hadis metinlerinde apaçık an-laşıldığı halde şarihin bu konulara pek uzun ve tekrardan ibaret olan şerhler koyduğuna rastladık ki, bu türlü şerhleri tercümeye al-makta fayda mülâhaza etmedik. Bunların dışında önemli gördüğü-müz yerleri ise bazen hadisin tercümesi içinde, bazen tercümeyimü-teakiben parantez içinde, bazen de dipnot şeklinde değerlendirmeye çalıştık.

Ayrıca, nadiren de olsa açıklanmasında zaruret gördüğümüz bazı yerler tarafımızdan dipnot konarak açıklanmış ve bu açıklama-ların mütercimlere ait olduğu belirtilmiştir.

Müellif ve laquo;Tergib ve Terhib ve raquo; de konulan işlerken bazen zayıf hadislere de yer vererek konuyu zenginleştirmiş ve fakat, zi-hinlerdeistifhâm husule gelmemesi için hadisin sonunda o hadisin zayıf olduğunu derhal belirtmiştir.

İslâm dünyasında ün yapmış olan ve laquo;Tergib ve Terhib ve raquo; Türkçeye çevrilmeden önce de Türkiyemizde birçok ilim erbabmm kütüphanesinde yerini almış idi. Türkçeye çevrildikten sonra oku-yucu çemberinin daha da genişleyeceğini ve her Müslüman Türkün bu değerli eserden istifade edebileceğini düşündükçe mütercimler olarak bahtiyarlık duyuyoruz. Zira bu eser, islâmı öğrenmek ve onu yaşamak isteyen her müslümana rehber olacağı gibi, vaaz ve irşadla görevli ilim erbabı için de çok önemli bir metod ve bilgi kayna-ğıdır

Eseri Türkçemize aktarırken mümkün olduğu kadar açık ifade ve sade dil kullanmaya çalıştık. Her seviyedeki okuyucunun rahat-lıkla, faydalanacağını umuyoruz.

Bizler şüphesiz naçiz birer kuluz. Tercümeyi yaparken bütün dik-kat ve gayretimize rağmen gözümüzden kaçan bazı hatalara rastla-nabilir. Hatalarımızın Hikmet Yaymları kanalıyla bizlere ulaştırıl-ması hem bizleri minnettar bırakacak hem de eserin müteakip bas-kılarında hatanın düzeltilmesine vesile olacaktır. Bu türlü uyarma-larda bulunacak değerli okuyuculara şimdiden teşekkürlerimizi su-narız.



Ayrıca bu kıymetli eserin Türkçemize kazandırılmasında bizleri teşvik eden manevî desteğini esirgemeyen Hikmet Yayınları’na da şükran duygularımızı ifade etmek isteriz. Eserin okuyucularımıza faydalı olmasını Yüce Allah’dan niyaz etmekteyiz.

Gayret bizden, Tevfik Allah’tandır.

İÇİNDEKİLER

1. CİLT

TAKDİM 5

ÖNSÖZ 7

HADİS VE HADİS İMAMLARINA AİT BİLGİLER

Hadisin Kısımları 11

Hadis Elde Etmenin Yolları 17

İmam Ebu Hanife 24

İmam Malik 25

İmam Şafiî 28

İmam Ahmed b. Hanbel 30

İmam Buhari 31

İmam Müslim 33

İmam Ebu Davud 34

İmam Tirmizi 35

İmam Nesâi 35

İmam İbn Mâce 36

İmam et-Taberanî 36

İmam Ebu Ya’la 36

İmam el-Bezzar 36

İmam İbn Hıbban 36

İmam en-Nisaburî 37

İmam İbn Huzeyme 37

İmam İbn Ebi’d-Dünya 38

İmam el-Beyhaki 38

İmam el-Esbehanî 38

Hafız Münzirî 30

İHL ve Acirc;S

Samimi ve İyi Niyetli Olmaya Teşvik 45

Riyadan Sakındırma ve Riyanın Azından Dahi Korkanların Bu Husustaki Sözleri 63

Kur’an ve Sünnete Uymak 96

Sünneti Bırakıp Süfli Arzulara Uymamak ve Bid’atlerle Amel Etmemek 105

İyi Çığır Açmanın Fazileti 116

İLİM

İlim öğrenmek ve öğretmek 122

İlim Tahsili İçin Seyahat 144

Hadisleri Dinlemenin Yazmanın ve Başkalarına Nakletmenin Fazileti 149

İlim Meclislerine Katılmanın Fazileti 155

Alimlere Saygı Göstermenin Fazileti 156

İlim Tahsilinde Allah’ın Rızasından Başka Bir Gaye Gütmemek 161

İlmi Yaymanın ve İyiliğe önder Olmanın Fazileti 167

İlmi Gizlememek 172

İlmiyle Amel Etmeyen ve Söylediklerini Yapmayanlar 177

İlimde İddialı Olmamak 188

Tartışına ve Husumetten Sakınmak 191

TEMİZLİK

Yollara ve İnsanların Oturacağı Yerlere Abdest Bozmamak 196

Suya, Yıkanacak Yerlere Hayvan ve Haşarat Deliklerine Ab-dest Bozmamak 200

Tuvalette Konuşınamak 203

Sidiğin Elbiseye Sıçramasından ve İstibra Etmemekten Sakın-mak 204

Erkeklerin Peştemalsız Lohusa ve Hasta Olmayan Kadınların Peştemalla da Olsa Hamama Girmemeleri 211

özürsüz Boyabdestini Geciktirmemek 219

Adabına Uygun Olarak Abdest Almak 220

Devamlı Abdestli Olma ve Abdest Yenilemenin Fazileti 239

Abdest Alırken Besmeleyi Kasten Terketmemek 242

Misvak Kullanmanın Fazileti 244

Abdest AlırKen Yıkanacak Yerleri İyice Yıkamak ve Parmak-ları Hilallemek 251

Abdest Aldıktan Sonra Okunacak Dualar 256

Abdestden Sonra iki Rekât Namaz Kılmanın Fazileti 259

NAMAZ

Ezan Okumanın Fazileti 261

Ezan Okunurken Uyulacak Hususlar ve Ezandan Sonra Oku-nacak Dualar 276

Kamet Getirmenin Fazileti 284

Ezan Okunduktan Sonra özürsüz Olarak Camiden Çıkmamak 285

Ezan İle Kamet Arasında Dua Etmenin Fazileti 287

Gerekli Yerlere Cami Yaptırmanın Fazileti 290

Camileri Temiz Tutmanın Fazileti 294

Camilerde Kıbleye 'tükürmemek ve Yitik İlan Etmemek 300

özellikle Karanlıkta Camilere Yürüyerek Gitmenin Fazileti 311

Devamlı Camiye Bağlı Kalmanm Fazileti 331

Soğan, Sarmısak ve Benzeri Çirkin Kokulu Bitkileri Yiyenlerin Camiye Gelmemeleri 336

Kadınların Namazı Evlerinde Kılmaları 341

Beş Vakit Namaza Devam Etmek ve Farz Olduğuna İnanmak 345

Adabma Uygun Namaz Kılmak 369

Namazı İlk Vaktinde Kılmanın Fazileti 380

Cemaatle Namaz Kılmanın Fazileti 386

Cemaatin Çokluğundaki Fazilet 394

Kırda Namaz Kılmanın Fazileti 396

özellikle Yatsı ve Sabah Namazlarını Cemaatle Kılmanın Fa-zileti 398

özürsüz Cemaati Terketmemek 406

Nafile Namazları Evlerde Kılmanın Fazileti 416

Namazı Kıldıktan Sonra Diğer Namaza Hazır Olmanın Fa-zileti 419

Sabah ve İkindi Namazlarına Devam Etmenin Fazileti 429

Sabah ve İkindi Namazlarından Sonra Namaz Kıldığı Yerde Oturmanın Fazileti 434

Sabah, İkindi ve Akşam Namazlarından Sonra Zikir ve Dua Yapmanın Fazileti 440

Özürsüz İkindi Namazını Geçirmemek 448

Adabına Riayet Ederek İmamlık Yapmanm Fazileti 450

Bir Kimsenin Kendisinden Hoşlanmayan Cemaate İmamlık Yapmaması 452

Namazda Saflar 455

Safları Sık Tutup Boşlukları Doldurmanın Fazileti 463

Erkeklerin Geri, Kadınların ön Saflarda Durmaması 468

Cemaatle Namaz Kılarken ve Dua Ederken ve laquo; ve Acirc;min ve raquo; Demenin Fazileti 473

Rükû ve Secdelerde Cemaatin İmamdan önce Başını Kaldır-maması 480

Rükû ve Secdeleri Eksiksiz Yapmak, Aralarda Beli Düz Tutmak ve Namazı Huşu İçinde Kılmak 482

Namazda Yukarı Bakmamak 503

Namaz Kılarken Sağa Sola Bakmamak 506

Namazda Secde Yerindeki Çakıl ve Benzeri Nesneleri Zaruret Olmadıkça Elle Düzeltmemek ve Üflememek 513

Namazda Eli Böğre Koymamak 516

Namaz Kılanın önünden Geçmemek 517

Namazı Kasten Terketmemek ve önemsemeyip Vaktini Ge-çirmemek 520

NAFİLELER

Günde, Gece ve Gündüz Devamlı Oniki Rekât Sünneti Kılma-nın Fazileti 541

Sabah Namazmdan önce Devamlı İki Rekât Sünnet Kılmanın Fazileti 543

Öğle Namazlarının İlk ve Son Sünnetlerini Kılmanın Fazileti 546

İkindinin Farzından önce Sünnet Kılmanın Fazileti 552

2. CİLT

Akşam İle Yatsı Arasında Nafile Namaz Kılmanın Fazileti 5

Yatsı Namazının Farzından Sonra Sünnet Kılmanın Fazileti 9

Vitir Namazı ve Vitir Namazmı Terkedenler 10

Gece Kalkma Niyetiyle AbdestÜ Yatmanın Fazileti 13

Yatağa Yatarken Okunacak Duaların Fazileti 17

Gece Uykudan Uyanınca Okunacak Dualarm Fazileti 32

Gece Namazı Kılmanın Fazileti 34

Uyuklayarak Namaz Kılmamak ve Kur'an Okumamak 63

Sabaha Kadar Devamlı Uyumamak Gece Namazını Terketmemek 64

Sabah ve Akşam Okunacak Ayet ve Dualar 68

Gece Yerine Getirilmeyen Virdin Kazası 95

Kuşluk Namazı Kılmanın Fazileti 96

Teşbih Namazı Kılmanın Fazileti 106

Tevbe Namazının Fazileti 115

Hacet Namazı ve Duasının Fazileti 118

îstihare Namazı 124